Search

ลอยกระทงอะไรไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม?



คำถามนี้มีคนพูดถึงแทบทุกปีในช่วงเทศกาลลอยกระทง มันก็ฟังดูดี เหมือนใส่ใจสิ่งแวดล้อม

แต่คำถามนี้ ไม่ต่างกับการถามนักพิษวิทยาว่า

"สารอะไรไม่เป็นพิษ"



กระแสตื่นตัวเรื่อง "กระทงเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม" เกิดขึ้นเมื่อหลายปีก่อน ตอนนั้นเรายังนิยมลอยกระทงโฟมกันอยู่ ตามโรงเรียนชอบให้เด็กๆ ทำกระทงเองในวิชาศิลปะ โดยเตรียมแผ่นโฟมกับกระดาษสีสำหรับกลีบกระทงให้ เด็กก็ได้ผลงานตัวเองไปลอยในวันลอยกระทงอย่างภูมิใจ


พอเกิดกระแส เราก็รณรงค์ให้เปลี่ยนไปใช้กระทงใบตอง เพราะกระทงโฟมมันไม่ย่อยสลาย ทำลายสิ่งแวดล้อม กระทงจากวัสดุธรรมชาติย่อยสลายได้ เป็นมิตรกับสิงแวดล้อม


ผ่านไปอีกสองสามปี ก็รณรงค์ใหม่ ว่ากระทงใบตอง ย่อยสลายทำให้น้ำเน่าเสีย ปลาตาย เปลี่ยนไปลอยกระทงขนมปังดีกว่า ปลากินได้ เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม


ผ่านไปอีกสองสามปี ก็บอกว่ากระทงขนมปังน้ำเน่าหนักกว่าเดิมเพราะปลากินไม่หมด


หลังจากนั้นก็เริ่มกลับมาถกเถียงกันว่าควรจะลอยกระทงโฟมแล้วเก็บขึ้นมารีไซเคิลไปเป็นวัสดุทดแทนดีไหม

แถมมีการเสนอแนวคิดกระทงแบบใหม่ๆ เช่น กระทงน้ำแข็ง กระทงเทียน และอีกสารพัด "กระทงเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม" ขึ้นมา



โดยลืมไปว่า สิ่งที่ทำให้การลอยกระทงทำลายสิ่งแวดล้อม คือ "ปริมาณ"



ที่บอกว่าย่อยได้ พอปริมาณเยอะ มันก็ใช้อ๊อกซิเจนในแหล่งน้ำจนหมด ไม่มีเหลือให้สัตว์น้ำหายใจ ปลาก็ตาย น้ำเน่า


ที่บอกว่าปลากินได้ ถ้ามีขนมปังเป็นตัน ปลาก็กินไม่ไหว


ที่บอกว่าจะเก็บกลับมารีไซเคิล แต่สิ่งที่คนทั้งเมืองพร้อมใจกันโยนลงน้ำ คนแค่ไม่กี่คนจะตามเก็บกลับมาหมดได้ยังไง


ต่อให้เป็นกระทงน้ำแข็ง ถ้าโยนน้ำแข็งเป็นสิบๆ ตันลงน้ำพร้อมกัน มันก็ทำให้อุณหภูมิเปลี่ยนจนทำร้ายอะไรบางอย่างได้


ไม่ว่ามันจะเป็นกระทงคุณสมบัติดีเลิศแค่ไหน ถ้าเราโยนลงน้ำหลายสิบตันพร้อมกัน มันก็เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมอยู่ดี


เพียงปริมาณเท่านั้นที่กำหนดว่าสิ่งใดเป็นพิษ

ถ้าพระแม่คงคามีชีวิต การโยนสารหลายสิบตันลงในน้ำภายในช่วงเวลาไม่กี่ช่วงโมง ก็คือการโอเวอร์โดสสารพิษอย่างมหาศาล


กระทงมันไม่ได้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้เองหรอก

มันอยู่ที่คน


แทนที่จะถามหาว่ากระทงอะไรไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม

ควรถามว่า ลอยกระทงอย่างไรให้ไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม


การทำตามประเพณีไม่ใช่ปัญหา แต่มันอยู่ที่เมื่อเลือกทำอะไรแล้ว สามารถรับผิดชอบในสิ่งที่ทำ ไม่ปล่อยให้เป็นภาระคนอื่นหรือภาระของธรรมชาติได้หรือไม่

88 views0 comments